Cái nón vuông

 

Cái nón vuông

Không hiểu sao mà mỗi lần thấy người ta đội cái nón vuông là tôi thèm . Khi mới qua Mỹ này, chúng tôi còng lưng đi làm, chỉ có đứa em út được tiếp tục đi học, cho nên nó là người đầu tiên trong gia đình được đội cái nón vuông . Hôm dự lễ ra trường của nó, tự nhiên tôi thèm kinh khủng, cứ ao ước là có ngày sẽ được đội cái nón vuông như nó ...

Cái thời tôi còn ở VN thì chưa có cái vụ đội nón vuông . Thời đó, vô đại học là khó kinh khủng, vì chưa có các đại học tư như bây giờ . Tụi tôi dân miền Nam chính hiệu, học lực tương đối giỏi hơn nhiều so với dân miền Bắc, vì chúng tôi học hệ chính quy 12 năm . Dân miền Bắc chỉ học 10 năm thì được đổi sang tương đương với lớp 12 của miền Nam, do đó, họ thiếu kiến thức khá nhiều, có thể nói họ thiếu hẳn 2 năm kiến thức so với dân miền Nam, vậy mà dân miền Bắc khi thi đại học thì đậu ào ào, còn dân miền Nam thì thi rớt lộp độp như sung rụng ...

Chẳng lạ gì, dân miền Bắc thường là con cháu cán bộ, mà hễ là con cháu cán bộ thì được cộng thêm điểm, được gởi gấm, ... cho nên họ đậu ào ào . Còn dân miền Nam cứ 10 đứa thì có hết 8, 9 đứa có ba má dính tới quân lực VNCH, hoặc làm trong chính quyền VNCH, hoặc đơn giản là gia đình có người vượt biên, ... cho nên được hân hạnh xếp vô danh sách "lý lịch xấu", mà hễ lý lịch xấu, thì không có hy vọng vào đại học, dù học có giỏi đi nữa ...

Cứ như vậy, dân miền Nam chỉ còn con đường vượt biên mới được tiếp tục việc học, hoặc bằng cách này hay cách khác để ra được nước ngoài, thì mới có cơ hội vươn lên, nhường lại đại học trong nước cho con cháu cán bộ, để sau này họ được đào tạo thành một thế hệ rất thiếu trình độ và kinh nghiệm, so với các nước khác .

Phần tôi may mắn, sau nhiều năm mong đợi tôi đã đến được nước Mỹ, nơi có nền tư bản đang giãy chết, nơi có cảnh người bóc lột người, mà không hiểu sao tôi vui không xiết . Sau hơn mười năm chịu khó còng lưng vừa đi làm vừa đi học, thì cuối cùng tôi cũng đã được đội cái nón vuông hai lần, một lần cho mảnh bằng BS, và lần nữa cho mảnh bằng MS, cùng sát cánh với dân Mỹ mà cứ tiến từ từ lên tư bản chủ nghĩa, không cần phải tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc ... mà làm chi !

Jan 12th, 2021

Phước Hải và em tôi

Phước Hải và em tôi

Gọi là em, vì em là con người dì, em út của mẹ . Em sinh ra ở Sài Gòn, nhưng vì hoàn cảnh gia đình, cho nên tuy sống ở Sài Gòn với bên nội, nhưng cứ đến hè là em lại về quê sống với dì tôi ở Phước Hải .

Thuở đó, con đường về Phước Hải, quê ngoại tôi, thật là gian nan trắc trở . Sáng thật sớm phải mau ra bến xe miền Đông, dạo đó vẫn còn nằm trên đường Phan Thanh Giản nối dài, trước khi qua cầu Sài Gòn, rồi nhẩy lên một xe than, chạy rục rà rục rịch về tới Bà Rịa . Gọi là xe than vì lúc đó xăng dầu khan hiếm, cho nên các xe đò nẩy ra sáng kiến dùng than đá để chạy xe thay cho xăng, do đó khói bụi mù mịt và chạy cà rịch cà tàng ! Vậy là động cơ hơi nước có từ thế kỷ trước quay trở về ngự trị tại VN một thời gian dài !

Tới được Bà Rịa là mất khoảng nửa ngày, mặc dù đoạn đường chỉ khoảng 100 cây số, tức là chỉ khoảng 60 - 70 dặm mà thôi . Từ Bà Rịa phải đổi qua chiếc xe đò khác nhỏ hơn, để về tận Phước Hải là cuối chặng đường ! Mà thời đó xe đò thật kỳ cục, ì à ì ạch chạy tới Long Điền, thì tắt máy đậu đó, chờ đến khi chuyến xe sau chạy đến, khách gọi là chờ "ủi đít", thì mới lại nổ máy chạy tới Đất Đỏ, rồi lại tắt máy chờ đó, đợi xe sau tới ủi đít thêm một lần nữa thì mới chịu bò về Bờ Đập, rồi Phước Hải !

Căn nhà của ngoại khá rộng rãi, nằm cạnh một rạp hát cũ, nghe nói là của ông cố tôi . Ngay trước nhà là một cái giếng nước xài cho cả xóm . Hình như lúc nào giếng cũng đông, người này kéo nước, người kia chờ, nói chuyện ồn ào rôm rả !

Thời đó nguyên cái làng Phước Hải chưa có điện, và dĩ nhiên cũng không có nước máy . Vài nhà có chút tiền bèn đầu tư một cái máy phát điện chạy bằng xăng, rồi kéo điện cho vài nhà trong xóm xài ké, mỗi nhà chỉ được câu duy nhất một bóng đèn ống loại 3 tấc . Điện này chỉ có mỗi đêm từ khoảng 7 giờ đến 9 giờ tối là tắt phụp ! Sau đó là xài đèn dầu !

Còn nước thì trong nhà có các bồn chứa bằng xi măng thật bự để chứa nước xài . Nước được hứng từ các máng xối nước mưa, và từ cái giếng trước nhà !

Có lần bọn tôi về quê, mình mẩy bụi bặm, cần tắm, mà các hồ nước thì gần cạn sạch . Em nói với bọn tôi là để em gánh nước cho mà tắm . Mà hồi đó em có lớn gì cho cam . Em chỉ khoảng 13 - 14 tuổi, cái tuổi này đối với dân ở một số quốc gia thì cơ thể đã lớn, nhưng ở VN thì 14 tuổi vẫn còn bé tí ! Em nhỏ nhắn, người mảnh khảnh, mà ráng cong lưng gánh hai thùng nước trên đôi vai gầy của em, thấy mà thương ! Cản em thì em bảo " đừng lo, em chịu cực quen rồi", nghe lại càng thương thêm ...

Tuần rồi, nhân lễ độc lập tại Mỹ, em và chồng con ghé thăm ! Vẫn nhẹ nhàng, dịu dàng như ngày nào . Mỗi lần nhìn em thì lại nhớ đến Phước Hải cát trắng, và đôi vai gầy gánh nước của em ngày nào ...

SD, July 10th, 2020

Nhật Tuấn

 Nhân thấy một bài nói về Nhật Tiến, thì cũng xin nói về Nhật Tuấn, em ruột của Nhật Tiến. Trước 75, người anh Nhật Tiến sống trong Nam, còn người em Nhật Tuấn sống ngoài Bắc và dĩ nhiên gia nhập bộ đội. Hai anh em đều là nhà văn, nhưng văn của Nhật Tuấn táo bạo hơn, và nhất là vì sống ở ngoài Bắc, nên ông ta biết khá nhiều về bề trái của xã hội ngoài đó, nên bài viết của ông có thể làm nhiều người nhẩy nhỏm. Ông viết khá đều đặn trên blog của ông ta, mỗi tuần vài truyện ngắn, và đặc biệt có khoảng hai truyện dài nhiều tập là "Hẻm buôn chuyện" và "Yêu thời đồ đểu" khá hay. Bất thình lình vào năm 2015 thì ông mất đi, và các bài viết còn dang dỡ ...

Sau đây là blog của ông ta, có lẽ không ai có password vào để bôi xoá hay sửa đổi gì được nữa vì ông ta đã mất:

nhattuan2011. blogspot. com

45 năm dài

45 năm dài

Mới đó mà lại đến ngày 30 tháng 4 . Thấm thoát mà đã 45 năm dài ! Nhìn lại đời mình, có tới 15 năm sống dưới chế độ CS. Khổ nhất là những năm 78-79, sau khi miền Nam bị liên tiếp các chiến dịch đánh tư sản, đổi tiền, và ngăn sông cấm chợ thì miền Nam đang từ giàu mạnh trở nên kiệt quệ hoàn toàn ! Gạo, bột ngọt, đường, vải vóc ... tất cả đều trở nên xa xí phẩm. Cái ăn, cái mặc đều trở nên thiếu thốn, những cơn đói xảy ra triền miên, nhà nhà người người ăn độn để cùng nhau tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên XHCN ...!

Hôm nọ có một bạn bên VN khoe về "trí thức VN", nghĩ mà cười ! Trí thức VN là ai, như thế nào, thì bọn mình quá rõ ! Nhớ lại những năm thi đại học bên VN, những học sinh giỏi thì không được thi đậu vào đại học nào cả, vì phải nhường chỗ cho các học sinh có kiến thức thuộc loại hạng nhì hạng ba, nhưng vì họ là con cháu cán bộ, hoặc gia đình có công cách mạng thì tha hồ đậu vào đại học !

Vâng, những kẻ chỉ có trình độ hạng nhì hạng ba hoặc có thể hạng chót, thì vểnh mặt lên, tiến thẳng vào đại học, tạo thành nền tảng cho "trí thức VN" sau này ! Thử hỏi như thế, thì "trí thức VN" làm sao mà cạnh tranh được với trí thức tư bản, hoặc trí thức thế giới ? Nhìn lại những người hạng nhất nhưng không vào đại học được thì sao ? Họ đi ... đạp xích lô, làm công nhân, hoặc may mắn hơn thì vượt biên thành công, và sau đó họ được các nước tư bản cho họ tiếp tục đi học để thành công trên đường đời !

45 năm dài, là một thời gian đủ dài để đánh giá đúng sai, hoặc để bộc lộ bản chất bên trong của mọi sự . Hiện nay có rất nhiều người, ngoài miệng vẫn luôn ca tụng tính ưu việt của XNCH, nhưng lại đem tiền đi đầu tư bên các nước theo tư bản chủ nghĩa, thậm chí họ toàn gởi con đi du học bên các nước tư bản, chứ không hề ngó ngàng gì đến việc gởi con hoặc đầu tư qua các nước XHCN anh em thân thiết như Trung Cộng, Cu Cộng, hay Hàn Cộng !

Thông dụng nhất hiện nay, là họ khuyến khích tạo điều kiện cho con cái họ được sang định cư tại các nước tư bản, và sau đó khi họ về hưu, thì họ len lén nhủi qua ở chung với con cái họ, chẳng thà sống chung với chế độ tư bản người bóc lột người và đang giãy chết, chứ không thích sống ở chế độ ưu việt XHCN !

Những người này có thể là dân thường, có thể là cán bộ, thậm chí có thể là cựu giáo viên, đã tự bôi tro trát trấu vào mặt họ ! Vì vô tình, họ đã tự khai họ là những người giả dối, nói một đường làm một nẻo, miệng thì ca tụng XHCN, nhưng hành động thực tế của họ là đi xe Mỹ, ăn chocolate của Bỉ, mang bóp đầm của Pháp, mặc quần áo của Ý, sinh sống tại Anh, Đức, Úc, ... tóm lại toàn là sản phẩm của nền tư bản, cái nền tư bản mà họ luôn nguyền rủa là người bóc lột người, và đang giãy chết ... !

April 29th, 2020

Sin 30 độ

Sin 30 độ

Chiều Sài gòn nắng dịu, cái đám 123 và tôi ngó xuống con đường Tự Do xe cô dập dìu . Lâu lắm rồi cả đám mới gặp lại nhau, đứa từ Đức về, đứa từ Canada, đứa từ Mỹ, ... mấy con mắt nhìn nhau hồi lâu, có lẽ vì cả hơn hai mươi năm không gặp, cảm giác quen quen nhớ nhớ thiếu thiếu lẫn lộn, rồi tự nhiên nhớ đến cái thời các cô và bạn của các cô còn mặc jupe tung tăng, la hét inh ỏi ngoài sân trường ...

... Thời đó, bạn của đám 123 đông lắm, nhưng không phải ai cũng "dịu dằn" như các cô, mà có nhiều người khác ít nói điềm đạm hơn, trong đó có Kim Chi Trần, đương kim lớp phó học tập !

Kim Chi ít nói, và có lẽ vì là lớp phó, nên khuôn mặt có vẻ nghiêm nghị, do vậy bọn con trai ít chọc phá . Năm đó thầy Quang dạy Toán cho lớp . Thầy nguyên là ông frère, tức là sư huynh trong đạo Chúa, cho nên dạy rất nghiêm khắc, thầy hay chú ý đến cái đám con trai thuộc xóm nhà lá lộn xộn ngồi tuốt ở dưới, vì cái đám này thường thì ít thèm để ý tới những lời rao giảng vàng ngọc của thầy trên bục giảng ...

Cuộc đời cứ thế lặng trôi, thầy giảng cứ giảng, ai thích nghe cứ nghe, ai lơ đãng cứ lơ đãng, một hôm trong lớp đột nhiên thầy Quang hỏi "Em nào biết sin 30 độ bằng bao nhiêu thì giơ tay lên ..." Cả lớp hầu như im ru, bọn con trai biết thừa đáp số, nhưng đứa thì bận ngó lơ ngoài cửa sổ xem lá me bay, đứa thì đang lo không biết hôm nay mấy cuốn truyện chưởng do ai giữ, đứa lại lo không biết cục gạch giữa hai lớp đã moi ra thông nhau chưa, để dễ chuyền cho nhau bài vở, hoặc chỉ để lén lút thổi khói thuốc lá xuyên qua lỗ, nhằm phá mấy đứa bạn bên lớp kia cho đời thêm gay cấn ... cho nên không đứa nào rãnh để trả lời cho thầy . Thầy đang định nổi nóng thì lớp phó học tập Kim Chi giơ tay dõng dạc trả lời " Dạ thưa thầy sin 30 độ là 1/2 ..." và không quên liếc xéo cái đám con trai chây lười một phát dài thòng ! Bọn con trai cảm nhận ngay cái liếc đó, và kể từ ngày quan trọng đặc biệt đó, Kim Chi có một nickname ngồ ngộ là lạ và có một không hai là "Sin 30" ... ! :)

(viết cho vui, để nhớ những ngày còn đi học , chứ thật ra Kim Chi Trần hiền lắm, và hiện nay KC là một bác sĩ ở Los Angeles, có lẽ đang chiến đấu dữ dội với Wuhan virus, vì KC làm cho emergency room)

Tô cháo lòng

Tô cháo lòng

Sáu con mắt nhìn thẳng ra biển, biển đen đặc. Gió lồng lộng thổi tung bay tóc tai, gió mơn man da thịt, lùa vào tận chân tóc, mát rười rượi. Sáu con mắt chuyển qua xe cháo lòng, cháo mực, cháo hào ngay trước mặt. Ông bán cháo chăm chút múc từng gáo cháo cho vào tô, cầm kéo cắt miếng lòng, miếng dồi, rồi rắc thêm chút tiêu. Sáu con mắt dõi theo từng chi tiết một. Ông bán cháo lại lấy ra thêm một dĩa, lại cầm kéo cắt dầu chá quẩy ra từng khúc nhỏ cho vào dĩa, rồi bưng ra bàn cho khách. Từ xa, sáu con mắt dõi theo, ba cánh mũi hỉnh lên hít hà hương cháo đang thoáng bay tới . Bụng thòm thèm, nhưng không dám kêu một tô . Ba đứa đang ... diet, đang đấu tranh khốc liệt giữa bao tử và lý trí ... Kết quả cuối cùng lý trí thắng, yahoo, nhưng thèm vẫn thèm ...!

Bị thụi

Bị thụi

Gì đâu mà bị thụi tá lả, cái nào cái nấy trúng thẳng vô tim, nhoi nhói ...!

Đầu tiên là bị mấy cây kem chuối thụi cho một phát lùng bùng . Nhớ đến thời xa xưa lúc còn nghèo, trưa nào cũng mong có được một cây kem chuối phủ đầy nước cốt dừa béo ngậy, rắc thêm một mớ đậu phộng bùi bùi, chỉ muốn mau cắn vào một phát để tận hưởng cái lạnh cây kem làm tan đi những buổi trưa hè nóng nực ... Mong là mong vậy, nhưng tiền không phải lúc nào cũng có ...

Rồi thì đến mấy cái bánh lỗ tai heo . Hồi nhỏ mê bánh này lắm (hình như bây giờ vẫn còn), ăn nhanh sợ hết, bèn ăn theo từng màu của từng cái vành . Cắn chút chút theo màu nâu trước, chừng nào hết cái vành nâu, thì mới cắn qua cái vành trắng, cứ vậy mà cắn, cho lâu hết ...

Rồi đến những cái bánh men, bánh phồng tôm, dân dã mà hấp dẫn . Lại nhớ đến những buổi trưa trằn trọc không ngủ được, nếu có chút tiền thì chạy qua nhà ông Sáu hàng xóm, đứng mân mê, lựa chọn, tính toán xem mua món nào . Ông hay bỏ bánh men hoặc bánh phồng vô một cái túi ny lông nho nhỏ, kèm chung là một viên bi, hay là một cái bông vụ bằng sắt bé xíu . Vậy là mua một món, mà vừa có đồ ăn, lại vừa có đồ chơi, tiền trong túi thì chỉ đủ mua duy nhất một bịch, cho nên phải đứng suy nghĩ dữ lắm ...

Cái gánh hàng xén nho nhỏ của hai con bé Mia và Sophia này , tuy bé tí xíu mà chứa đựng đầy ắp tuổi thơ . Nghe nói kem chuối do hai con bé tự làm , lại mới biết Mia và Sophia cong lưng vô bịch các loại bánh lỗ tai heo, bánh men, ... gì mà ngoan quá !

Hình như hai con bé không biết rằng, những việc làm tuy thấy nho nhỏ của hai con bé, vậy mà thụi bình bịch vô trái tim của các người lớn, trúng cái thụi nào, giựt mình cái nấy ... 

(Thank Michelle Thảo and Thuỳ Vân for the pics ...)